بستن
0 محصول
مشاهده سبد خرید
ماشین‌آلات صنعتی هنگام کار دچار ارتعاش می‌شوند. این ارتعاشات تا حدی طبیعی هستند؛ اما افزایش غیرعادی آن‌ها می‌تواند نشانه وجود یک مشکل مکانیکی باشد.
دستگاه لرزش‌سنج موتور ابزاری برای اندازه‌گیری و بررسی این نوسانات است. مهندسان تعمیرات با استفاده از آن می‌توانند وضعیت موتور، پمپ، فن، گیربکس و سایر تجهیزات دوار را ارزیابی کنند.
برای مثال، عدم تعادل روتور ممکن است باعث افزایش لرزش موتور شود. همچنین خرابی یاتاقان یا ناهم‌راستایی شافت می‌تواند الگوی ارتعاشی دستگاه را تغییر دهد.
به همین دلیل، اندازه‌گیری منظم ارتعاش یکی از روش‌های مهم نگهداری و تعمیرات پیش‌بینانه محسوب می‌شود.
ارتعاش به حرکت نوسانی یک جسم حول نقطه تعادل گفته می‌شود. در ماشین‌آلات صنعتی، این حرکت معمولاً بر اثر نیروهای مکانیکی و چرخش قطعات ایجاد می‌شود.
برای بررسی وضعیت ارتعاشی تجهیزات، سه پارامتر اصلی اندازه‌گیری می‌شوند:
جابه‌جایی، میزان حرکت یک نقطه نسبت به موقعیت اولیه آن را نشان می‌دهد. واحدهای رایج آن میلی‌متر و میکرومتر هستند.
این پارامتر بیشتر برای بررسی ارتعاشات با فرکانس پایین و حرکت نسبی قطعات کاربرد دارد.
سرعت ارتعاش نشان می‌دهد یک نقطه با چه سرعتی نوسان می‌کند. واحد رایج اندازه‌گیری آن میلی‌متر بر ثانیه (mm/s) است.
این پارامتر یکی از شاخص‌های پرکاربرد برای ارزیابی وضعیت کلی ماشین‌آلات دوار است.
شتاب ارتعاش میزان تغییر سرعت حرکت را نشان می‌دهد. این پارامتر معمولاً با واحد متر بر مجذور ثانیه یا g نمایش داده می‌شود.
اندازه‌گیری شتاب در بررسی ارتعاشات فرکانس بالا و تشخیص برخی عیوب اولیه یاتاقان‌ها اهمیت دارد.
بنابراین، انتخاب پارامتر مناسب به نوع ماشین، سرعت چرخش و هدف اندازه‌گیری بستگی دارد.
در روش نگهداری واکنشی، تعمیرات پس از خرابی دستگاه انجام می‌شود. این روش می‌تواند باعث توقف ناگهانی خط تولید و افزایش هزینه‌های تعمیرات شود.
در مقابل، نگهداری پیش‌بینانه (Predictive Maintenance) وضعیت تجهیزات را پیش از وقوع خرابی بررسی می‌کند.
استفاده از دستگاه لرزش‌سنج موتور در این روش چند مزیت مهم دارد:
برای مثال، اگر میزان ارتعاش یک موتور در اندازه‌گیری‌های دوره‌ای افزایش پیدا کند، تیم نگهداری می‌تواند علت آن را بررسی کند. این اقدام ممکن است از آسیب بیشتر به قطعات جلوگیری کند.
یک لرزش‌سنج صنعتی از چند بخش اصلی تشکیل شده است. هر بخش وظیفه مشخصی در اندازه‌گیری و پردازش سیگنال دارد.
حسگر ارتعاش: مهم‌ترین بخش دستگاه است. این حسگر معمولاً از نوع شتاب‌سنج بوده و ارتعاش مکانیکی را به سیگنال الکتریکی تبدیل می‌کند.
مدار تقویت‌کننده: سیگنال دریافتی از حسگر را تقویت می‌کند تا برای پردازش آماده شود.
فیلتر الکترونیکی: به کاهش اثر برخی نویزها و مؤلفه‌های ناخواسته کمک می‌کند.
واحد پردازش: داده‌ها را پردازش کرده و مقادیر مورد نیاز مانند RMS، Peak و مقادیر حداقل و حداکثر را محاسبه می‌کند.
نمایشگر: نتیجه اندازه‌گیری را به شکل عددی در اختیار اپراتور قرار می‌دهد.
در مدل‌های پیشرفته‌تر، قابلیت ذخیره اطلاعات و انتقال داده به رایانه نیز وجود دارد.
یکی از محصولات کاربردی در این حوزه، دستگاه لرزش‌سنج تنمارس مدل TENMARS ST-141D است.
این محصول برای اندازه‌گیری ارتعاش ماشین‌آلات دوار و رفت‌وبرگشتی طراحی شده است. دستگاه می‌تواند سه پارامتر اصلی شتاب، سرعت و جابه‌جایی را اندازه‌گیری کند.
از ویژگی‌های مهم این مدل، برخورداری از دو کانال اندازه‌گیری و قابلیت ثبت اطلاعات است. نسخه ST-141D همچنین از رابط USB برای انتقال داده به رایانه پشتیبانی می‌کند.
این امکانات به کارشناسان نگهداری کمک می‌کنند نتایج اندازه‌گیری را ثبت و در بررسی‌های بعدی استفاده کنند.
| برند | TENMARS |
| مدل | ST-141D |
| نوع دستگاه | لرزش‌سنج دوکاناله |
| پارامترهای اندازه‌گیری | شتاب، سرعت و جابه‌جایی |
| محدوده فرکانس پایین | ۱۰ هرتز تا ۱ کیلوهرتز |
| محدوده فرکانس بالا | ۱۰ هرتز تا ۵ کیلوهرتز |
| محدوده سرعت | ۰٫۵ تا ۱۹۹٫۹ mm/s |
| محدوده شتاب | ۰٫۵ تا ۱۹۹٫۹ m/s² |
| محدوده جابه‌جایی | ۰٫۰۰۵ تا ۱٫۹۹۹ میلی‌متر |
| قابلیت ذخیره اطلاعات | تا ۱۵۰۰۰ داده |
| ارتباط با رایانه | USB |
| وزن تقریبی | ۷۳۰ گرم |
مقادیر جدول بر اساس مشخصات منتشرشده سازنده هستند. برای انتخاب نهایی، نسخه دفترچه راهنما و شرایط اندازه‌گیری را بررسی کنید.
برای ارزیابی صحیح نتایج، اندازه‌گیری ارتعاش باید بر اساس استانداردهای معتبر انجام شود.
یکی از استانداردهای مرتبط، ISO 2954 است که الزامات مربوط به ابزارهای اندازه‌گیری شدت ارتعاش ماشین‌آلات را پوشش می‌دهد.
همچنین استانداردهای خانواده ISO 20816 برای اندازه‌گیری و ارزیابی ارتعاش ماشین‌آلات کاربرد دارند.
نکته مهم این است که حدود مجاز ارتعاش برای همه تجهیزات یکسان نیست. نوع ماشین، توان، سرعت، نحوه نصب و شرایط کاری در تعیین محدوده قابل قبول تأثیر دارند.
بنابراین، صرفاً مشاهده یک عدد روی نمایشگر برای اعلام سلامت یا خرابی موتور کافی نیست.
برای دریافت نتایج قابل اعتماد، باید مراحل اندازه‌گیری با دقت انجام شوند.
۱. بررسی وضعیت دستگاه: ابتدا مطمئن شوید موتور در شرایط عادی و پایدار کار می‌کند.
۲. انتخاب نقطه اندازه‌گیری: معمولاً نقاط نزدیک به یاتاقان‌ها برای بررسی ارتعاش انتخاب می‌شوند.
۳. تعیین جهت اندازه‌گیری: ارتعاش در جهت افقی، عمودی و محوری قابل بررسی است.
۴. انتخاب پارامتر مناسب: با توجه به نوع عیب احتمالی، شتاب، سرعت یا جابه‌جایی را انتخاب کنید.
۵. ثبت اطلاعات: مقادیر اندازه‌گیری‌شده را همراه با شرایط کاری دستگاه ذخیره کنید.
۶. مقایسه نتایج: داده‌های جدید را با اندازه‌گیری‌های قبلی و حدود استاندارد مناسب مقایسه کنید.
تکرار اندازه‌گیری در شرایط مشابه، امکان بررسی روند تغییرات ارتعاش را فراهم می‌کند.
یکی از کاربردهای مهم دستگاه لرزش‌سنج موتور، کمک به تشخیص مشکلات مکانیکی است.
عدم بالانس (Unbalance): زمانی رخ می‌دهد که توزیع جرم روتور یکنواخت نباشد. این مشکل معمولاً باعث افزایش مؤلفه ارتعاشی در فرکانس چرخش می‌شود.
ناهم‌راستایی (Misalignment): زمانی ایجاد می‌شود که محور دو شافت متصل به هم در راستای مناسبی قرار نداشته باشند. این وضعیت می‌تواند ارتعاشات شعاعی و محوری ایجاد کند.
خرابی یاتاقان (Bearing Fault): فرسایش یا آسیب اجزای داخلی یاتاقان می‌تواند باعث ایجاد ارتعاشات غیرعادی شود.
لقی مکانیکی (Mechanical Looseness): شل شدن اتصالات یا پایه‌های دستگاه نیز ممکن است باعث افزایش ارتعاش شود.
البته تشخیص قطعی هر عیب به بررسی تخصصی، تحلیل داده‌ها و در صورت نیاز استفاده از ابزارهای مکمل نیاز دارد.
لرزش‌سنج‌ها در بسیاری از صنایع برای بررسی سلامت تجهیزات مورد استفاده قرار می‌گیرند.
استفاده منظم از این تجهیزات می‌تواند به افزایش قابلیت اطمینان ماشین‌آلات کمک کند.
انتخاب لرزش‌سنج مناسب باید بر اساس نیاز واقعی پروژه انجام شود.
پیش از خرید، این موارد را بررسی کنید:
اگر قصد دارید اطلاعات ارتعاش را در طول زمان مقایسه کنید، مدل دارای حافظه و ارتباط USB می‌تواند انتخاب کاربردی‌تری باشد.
دستگاه لرزش‌سنج موتور ابزاری مهم برای بررسی وضعیت مکانیکی ماشین‌آلات و اجرای برنامه‌های نگهداری پیش‌بینانه است. اندازه‌گیری شتاب، سرعت و جابه‌جایی به مهندسان کمک می‌کند تغییرات ارتعاشی را شناسایی کرده و مشکلات احتمالی را زودتر بررسی کنند.
مدل TENMARS ST-141D با قابلیت اندازه‌گیری سه پارامتر اصلی، ساختار دوکاناله و امکان ثبت اطلاعات، یکی از گزینه‌های قابل بررسی برای کاربردهای صنعتی است.
برای انتخاب دقیق‌تر، مشخصات فنی دستگاه، شرایط کاری و نیازهای اندازه‌گیری خود را بررسی کنید.
